دستورالعمل تنقیح قوانین و مقررات قضایی

دستورالعمل تنقیح قوانین و مقررات قضایی

١٣٩٨/٧/١٠ – ٩٠٠٠/٩۴٩٢٣/١٠٠شماره

جناب آقای اکبرپور

رئیس محترم ھیأت مدیره و مدیرعامل روزنامه رسمی کشور تصویر دستورالعمل شماره ١٠٠/٩۴٨١٧/٩٠٠٠ مورخ ١٠/٧/١٣٩٨ ریاست محترم قوه قضاییه در خصوص «تنقیح قوانین و مقررات قضایی» جھت استحضار به پیوست ایفاد می گردد.

مدیرکل دبیرخانه قوه قضاییه ـ دکتر محسن محدث

١٣٩٨/٧/١٠ ٩٠٠٠/٩۴٨١٧/١٠٠شماره

دستورالعمل تنقیح قوانین و مقررات قضایی در اجرای بند ١۵ سیاست ھای کلی نظام درخصوص امنیت قضایی ابلاغی ٢٨/٧/١٣٨١ مقام معظم رھبری (مدظله العالی)، قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور مصوب ٢۵/٣/١٣٨٩ ،بند «الف» ماده ٣٨ قانون احکام دائمی برنامه ھای توسعه کشور مصوب ١٠/١١/١٣٩۵ و جزء «چ» ماده ١١٣ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرھنگی جمھوری اسلامی ایران مصوب ١۴/١٢/١٣٩۵ مجلس شورای اسلامی و به منظور تسریع و نظام مند کردن تنقیح قوانین و مقررات در قوه قضاییه، «دستورالعمل تنقیح قوانین و مقررات قضایی» به شرح مواد زیر است:

فصل نخست: تشکیلات و وظایف

ماده١ـ به منظور ارزیابی و تنقیح قوانین و مقررات قضایی، «اداره کل تنقیح قوانین و مقررات» در معاونت حقوقی قوه قضاییه که از این پس اداره کل نامیده می شود تشکیل و عھده دار وظایف زیر است:

 الف ـ آسیب شناسی و ارزیابی مستمر قوانین و مقررات موضوع این دستورالعمل و اقدام لازم در خصوص تنقیح آنھا؛

ب ـ تھیه درختواره قوانین و مقررات، تبیین تعداد و دامنه موضوعات (کدھای) تنقیحی و تعیین اصول، ضوابط و فنون ناظر بر تنقیح شکلی و ماھوی قوانین و مقررات و تدوین قانون جامع ضمن ھمکاری مشترک با بخش ھای مرتبط در معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی و معاونت حقوقی ریاست جمھوری؛

پ ـ تھیه ضوابط مربوط به تھیه و انتشار مجموعه قوانین و مقررات با ھماھنگی بخش ھای مرتبط در قوای دیگر و روزنامه رسمی کشور؛

ت ـ تھیه پیش نویس لوایح و مواد تنقیحی؛

ث ـ شناسایی موارد نیازمند وضع قوانین و مقررات یا بازنگری آن و اعلام به مراجع مرتبط؛

ج ـ تنقیح آیین نامه ھا، دستورالعمل ھا، بخشنامه ھا و سایر مصوبات مربوط به قوه قضاییه؛

چ ـ ارائه گزارش ادواری و موردی تنقیح قوانین و مقررات به معاون حقوقی قوه قضاییه.

ماده٢ـ تشکیلات اداره کل با پیشنھاد معاونت حقوقی و تأیید معاونت راھبردی تھیه می شود و به تصویب رییس قوه قضاییه می رسد.

ماده٣ـ اداره کل مکلف است با نظارت و ارزیابی مستمر قوانین و مقررات قضایی نسبت به تنقیح موارد زیر اقدام نماید:

الف ـ قوانین و مقررات مرتبط با جرایم و مجازات ھا؛
ب ـ قوانین و مقررات مربوط به آیین دادرسی مراجع قضایی؛
پ ـ تمامی آیین نامه ھا، دستورالعمل ھا، بخشنامه ھا و سایر مصوبات مربوط به قوه قضاییه؛
ت ـ سایر قوانین و مقررات که در اجرای تفاھم نامه بین قوای سه گانه، قوه قضاییه عھده دار انجام آن می شود.

ماده۴ـ اداره کل می تواند به منظور دسترسی قضات و عموم جامعه به متن صحیح و منقح قوانین و مقررات معتبر و آرای وحدت رویه، نسبت به تھیه مجموعه ھای تنقیح شده موضوعی به صورت مکتوب یا الکترونیکی به ھمراه پیشینه تقنینی و اطلاعات مربوط به شناسنامه قانون، قوانین و مقررات مرتبط، آرای قضایی و نظرات تفسیری و مشورتی مرتبط با ھر ماده و جدول تاریخی آرا و نظرات مشورتی اقدام کند.

ماده۵ ـ به منظور بھره گیری از فناوری ھای نوین در امر تنقیح و کسب نظرات و پیشنھادھای صاحب نظران در این زمینه، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است با ھمکاری اداره کل نسبت به طراحی و راه اندازی سامانه الکترونیکی تنقیح اقدام کند.

فصل دوم: کمیسیون ھای تنقیح

ماده۶ ـ جھت بھره گیری از نظرات کارشناسی، کمیسیون ھای تنقیح در محل اداره کل تشکیل می شود. تعداد کمیسیون ھا و مھلت اقدام آنھا به تناسب میزان و نوع کار با پیشنھاد مدیرکل و تصویب معاونت حقوقی قوه قضاییه می باشد.

تبصره ـ شیوه انتخاب اعضاء ، ترکیب آنان، آیین کار، نحوه پرداخت حق الزحمه، ھمان است که در آیین نامه کارگروه ھای مشورتی اداره کل حقوقی آمده است.

ماده٧ـ چنانچه در تھیه لوایح تنقیحی، در مواردی نیاز به ھمکاری قوای دیگر باشد، با ایجاد کمیسیون ھای مشترک، نسبت به تنقیح و تھیه پیش نویس لایحه موردنیاز اقدام می شود.

ماده٨ ـ دبیر ھر کمیسیون از قضات یا کارشناسان مجرب اداره کل توسط مدیرکل انتخاب می شود و انجام امور دبیرخانه ای ھر کمیسیون از قبیل ارسال دعوت نامه و مستندات، تھیه صورت جلسات، ثبت و ضبط گزارش ھا و مستندات و گزارش وضعیت حضور اعضاء به مدیرکل را بر عھده دارد.

ماده٩ـ در مواردی که دستور کار کمیسیون ھای تنقیح قوانین و مقررات مرتبط با یکی از سازمان ھا، مراکز یا واحدھای قوه قضاییه باشد، نماینده آن دعوت می شود و با حق رأی در جلسات حضور می یابد.

ماده١٠ـ اداره کل می تواند با تشخیص معاون حقوقی و با رعایت قوانین و مقررات مربوط، نسبت به تنقیح قوانین و مقررات از طریق انعقاد قرارداد با بخش خصوصی اقدام نماید.

فصل سوم: فرآیند تنقیح

ماده١١ـ تنقیح شامل گردآوری و پالایش قوانین و مقررات و پیشنھاد اصلاح آنھا به منظور رفع ابھام، اجمال، تعارض، تداخل، تکرار و تورم قوانین و مقررات می باشد، که از طریق اقدامات زیر انجام می شود:

١ـ گردآوری، شامل:

الف ـ تفکیک و طبقه بندی موضوعی؛
ب ـ شناسایی و تھیه منابع؛
پ ـ استخراج و جمع آوری مطالب مرتبط.

٢ـ پالایش، شامل:

الف ـ درج شناسنامه قوانین و مقررات و ھر ماده آنھا؛
ب ـ شناسایی قوانین و مقررات معتبر از غیرمعتبر؛
پ ـ شناسایی موارد ابھام، اجمال، تکرار، تعارض یا نقض.

٣ـ تھیه پیش نویس لوایح تنقیحی، شامل:

الف ـ مشخص کردن قوانین غیرمعتبر و اعلام به معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی جھت اعلام نسخ صریح؛
ب ـ تھیه پیش نویس لوایح تفسیری، الحاقی، اصلاحی و یا تمدید مدت قوانین.

ماده١٢ـ در تھیه پیش نویس لوایح و مقررات باید ضوابط تنقیحی مربوط به عنوان، موضوع، شیوه نگارش، تنظیم فصول، ترتیب مواد، تناسب مواد با عنوان و موضوع، تبیین قوانین و مقررات غیرمعتبر در ماده ناسخ و شیوه تھیه مقدمه توجیھی و شرح توجیھی مواد رعایت شود.

ماده١٣ـ لوایح تنقیحی، پس از تأیید معاون حقوقی، به نظر رئیس قوه قضاییه می رسد تا در صورت موافقت، مراتب جھت طی مراحل قانونی به مجلس شورای اسلامی اعلام شود.

ماده١۴ـ به منظور پالایش و تنقیح شکلی و ماھوی آیین نامه ھا، دستورالعمل ھا، بخشنامه ھا و سایر مصوبات مربوط به قوه قضاییه، اداره کل نسبت به انجام فرآیند تنقیح اقدام و معاون حقوقی پیشنھادھای اصلاحی را به رئیس قوه قضاییه یا دیگر مراجع تصویب کننده اعلام می کند.

فصل چھارم: سایر مقررات

ماده١۵ـ معاونت منابع انسانی قوه قضاییه، مکلف است نسبت به تأمین و آموزش نیروی انسانی موردنیاز اداره کل اقدام کند.

ماده١۶ـ ھر سال طبق اعلام معاونت حقوقی قوه قضاییه، اعتبار لازم برای اجرای مفاد این آیین نامه، توسط معاونت راھبردی در بودجه سالانه قوه قضاییه پیش بینی می شود و در سرجمع اعتبارات معاونت حقوقی تخصیص می یابد.

ماده١٧ـ این دستورالعمل مشتمل بر ١٧ ماده و ١ تبصره در تاریخ ٨/٧/١٣٩٨ به تصویب رییس قوه قضاییه رسیده و پس از ابلاغ لازم الاجرا است.

رییس قوه قضاییه ـ سیدابراھیم رئیسی